Люба Лунёва: Традыцыя ўсяго майго роду — роду Солтанаў

Глеб ЛАБАДЗЕНКА для ww.baj.by

Даведка:
Любоў ЛУНЁВА нарадзілася ў шахце Юнком (Данбас) — так пазначана ў пашпарце. У 4,5 гады пераехала да бабулі з дзядулем у Клічаў, потым з бацькамі ў Мінск. Скончыла гістфак БДУ, дзе потым выкладала гісторыю. Працавала ў Інстытуце матэматыкі Акадэміі навук, у Грамадскай прыёмнай праваабарончага цэнтра «Вясна», на «Радыё Свабода». Цяпер — карэспандэнт газеты «Народная Воля». Сябра БАЖ з 1998 года.

Пра Любу Лунёву ходзяць байкі і легенды. Напраўду, гэта выглядае феерычна, калі яна на мітынгах гаркае на амапаўцаў: «А ну выключылі рацыі, мне ў жывы эфір выходзіць!» Ці кідае спецназаўцам: «Вы, прыдуркі, я з-за вас ледзьве не павалілася!..»

Люба — легендарная рэпарцёрка, адпрацавала на «Радыё Свабода» больш за 10 гадоў. Потым МЗС мэтанакіравана не працягнула ёй акрэдытацыю — ацанілі працу, называецца. Цяпер Лунёва працуе ў «Народнай Волі», стала пісаць не толькі пра палітыку, але і пра сацыяльныя, экананамічныя праблемы. З акцый, як і раней, вядзе «жывыя эфіры» — анлайны на сайт «Народнай Волі».

Пад час гэтай гутаркі я зразумеў, што мы з вамі не ведаем Любу. Што бясстрашная журналістка з мітынгаў — гэта толькі адзін, публічны яе бок. Насамрэч яна іншая — нават прозвішча ў пашпарце не Лунёва, а Буянава — па мужы, з якім развялася праз 1,5 гады пасля нараджэння сына. А нарадзілася Люба… у шахце! А прапрапрадзед яе… заснаваў Жыровіцкі манастыр! А іншыя прапрапрасваякі… былі паўстанцамі Касцюшкі і Каліноўскага…

Традыцыя ўсяго майго роду — роду Солтанаў

Люба Лунёва: У нашым родзе людзі настаўнікамі працавалі, былі навукоўцамі. Але ў нейкія такія моманты заўсёды рабілі выбар. Мой прапрапрадзед Аляксандр Солтан калісьці хадзіў нават з крыжакамі ў паход, потым заснаваў у Жыровічах манастыр. Іншы мой прапрасваяк Станіслаў Солтан быў у паўстанцкім камітэце ў Тадэвуша Касьцюшкі… Маёй маме і яе сёстрам пад час сталінізму нічога не распавядалі — ведалі, што могуць быць рэпрэсіі, таму распавядалі крайне мала. Гэта потым я ўжо ў «Пане Тадэвушы» прачытала, што два браты Солтаны ўцяклі за мяжу, а адзін застаўся на Магілёўшчыне — хоць усе маёнткі канфіскавала царская казна.

А дзе родавае гняздо было?

Люба Лунёва: Там — Жыровіцы, Слонім… У Дзятлаве таксама. Я калі прыехала ў Дзятлава — успомніла, што мне ўсё дзед казаў пра Дзятлава. Зайшла ў краязнаўчы музей і спытала, ці ведаюць яны такога Солтана. Яны кажуць: канешне чулі! Адам Солтан пабудаваў тут паштовую станцыю, гэта быў яго маёнтак (Варта дадаць, што да Солтанаў гэты маёнтак перайшоў у канцы ХVIII ст. ад Радзівілаў — Г.Л.). Потым ён браў удзел у паўстанні Каліноўскага, і ў яго царскія ўлады канфіскавалі маёнтак. Таму я думаю, што са мной усё гэта адбываецца на генным узроўні.

Да якога калена ведаеце радавод?

Люба Лунёва: У цэласці не ведаю. Нейкі кавалак ведаю лепш, потым — зусім не ведаю, потым зноў ведаю… Я неяк думала: чаму падчас Канфедэрацыі Солтаны ніяк не вызначыліся ў гэтых войнах? Потым я зразумела: у Солтанаў было шмат дачок, і яны браліся шлюбамі-то з Радзівілам, то з Сапегам, то яшчэ з кім. І бацька быў вымушаны трымаць нейтралітэт, бо іначай давялося б змагацца супраць сваіх унукаў! Думаю, шмат чаго ў гісторыі тлумачыцца такімі асабістымі момантамі, якія гісторыку разгадаць цяжка.

Солтаны па маме. А па бацьку?

Люба Лунёва: Мой бацька з Расіі. Нарадзіўся ў Белгарадскай губерні, і вось там абсалютна нічога не ведаю. Ведаю, што ягоны дзед быў святаром, і што яго рэпрэсавалі. Як яны туды трапілі — нават не ведаю. Але яны таксама былі нейкага шляхетнага паходжання, і таксама па сям’і прайшліся ўсе гэтыя катаклізмы.

Бацькі тут ці там пазнаёміліся, як яны сышліся?

Люба Лунёва: Бацькі пазнаёміліся ў пяцьдзясят нейкім годзе, калі вучыліся ў Харкаўскім інжынерна-эканамічным інстытуце. Тата быў на курс ці на два старэйшы, ён атрымаў размеркаванне ў Данбас, на шахту «Юнком» — на радзіму цяперашняга прэзідэнта Украіны.

«Спасибо жителям Донбасса…»

Люба Лунёва: Менавіта так! Потым туды прыехала мая мама, яна працавала ў планава-эканамічным аддзеле, па-мойму, на шахце «Палтаўская». Калі мне было гады чатыры з паловай, мама адправіла мяне сюды, у Беларусь, да бабулі з дзядулем. Потым сама перабралася, потым тата.

Поўнае інтэр'ю на baj.by >>

Yandex cite